Deze zin schiet regelmatig door mijn hoofd. Wil je wel dat je kind luistert? Wil je dat je kind precies jou directies opvolgt? Wil je misschien niet liever dat je kind leert keuzes maken, onderhandelen, problemen op lossen en zelf na te denken?

Veiligheid gaat natuurlijk voor!

Laten we even voorop stellen: indien het om veiligheid gaat wil je natuurlijk absoluut wél dat je kind luistert. Als je roept dat hij nu echt moet stoppen omdat er een auto aan komt wil je geen onderhandeling gaan doen. Als je kind de keuken in rent waar je net met kokend water bezig bent moet hij natuurlijk ook direct luisteren. Maar in andere situaties, wil je dan wel dat hij luistert?

Betrek het eens op jezelf..

Leer jij het beste als iemand steeds voorkauwt hoe het ook alweer precies moet? Of leer je het beste door iets zelf uit te vinden? Natuurlijk leert elk mens op zijn eigen manier, je hebt bijvoorbeeld doeners (daar ben ik er een van denk ik ;)) die leren specifiek door te doen. Maar ook bezinners, denkers en beslissers. Lees hier maar eens over de verschillende leerstijlen.

Of hoe voel je je als iemand zegt wat je “moet” doen? Persoonlijk ben ik iemand die eigenlijk direct met de hakken in het zand gaat als er iets moet. In de loop van de jaren leer je daar wel wat meer sociaal wenselijk mee om te gaan, maar als nog is mijn eerste reactie als iemand vind dat ik iets “moet” is mijn primitieve eerste reactie: NEE!. Hoe is dat voor jou? Hoe reageer jij?

Je kindje heeft de helft van je genen (sorry adoptie of stief ouders voor jullie is het iets lastiger!), dus waarschijnlijk kun je wel iets doen met hoe je zelf reageert op dingen. Probeer na te gaan hoe jij in een bepaalde situatie behandeld zou willen worden. Voel jij je zelf onprettig bij iedereen persoonlijk een handje te geven? Verzin dan een alternatief samen met je kindje!

Als de kat van huis is, dansen de muizen op tafel

Dat gezegde ken je wel toch? Als mama van huis is dan dansen de kinderen ook nog wel eens op tafel. Dat komt omdat vaak ouders en andere opvoeders een extrinsieke motivatie zijn voor hun kinderen om zich aan de regels te houden. Of ze werken bijvoorbeeld met straffen of belonen, ook deze mogelijkheden zijn extrinsieke motivaties.

Maar wat nou als je kunt zorgen dat je kind een intrinsieke motivatie kan ontwikkelen? Dus dat hij van binnenuit gemotiveerd wordt om iets te doen. Intrinsieke motivatie ontstaat wanneer iemand iets leuk vind of bijvoorbeeld het belang van de opdracht kunnen zien.

Een simpel voorbeeld: Kind wil de jas niet aan om naar buiten te gaan.

  • Extrinsieke motivatie is een moeder of vader die (herhaaldelijk) zegt dat de jas echt aan moet.
  • Intrinsieke motivatie komt door het kind gewoon naar buiten te sturen, het vraag vanzelf om een jas omdat het merkt dat het het koud krijgt.

In de eerste situatie is er waarschijnlijk veel discussie en onrust en eindigt waarschijnlijk in een worsteling om de jas nog aan te krijgen. Wij gaan voor optie twee: ik stop de jas gewoon in mijn tas en ze vraagt er vanzelf om.

Nu is het in het geval van de jas natuurlijk erg makkelijk. Maar dingen zoals opruimen zijn een wat langduriger proces om daar intrinsieke motivatie voor te gaan kweken. En soms lukt dat misschien wel nooit. Hier thuis hebben we twee hele verschillende persoonlijkheden: man is netjes en ruimt alles vrijwel direct op, en heeft daarbij ook last van de rommel. Ikzelf ben vaak met van alles tegelijk bezig dus overal ligt wel wat, ik zie de rommel vaak niet eens (ja tot ik op een ijsstokje sta dan :|). Maar is dat nou zo erg? We zijn daarin verschillend, maar dat mag toch? Inmiddels na 10 jaar hebben we er samen een weg in gevonden om mee om te gaan zodat het voor beide partijen prettig is (over het algemeen… ;)). Dat zelfde geldt natuurlijk ook voor je kinderen.

Leren via intrinsieke motivatie

Wanneer je jouw kindje dingen wil leren via intrinsieke motivatie kost dat véél meer tijd over het algemeen dan leren via extrinsieke motivatie. Bijkomend voordeel is dan wel weer dat het geleerde ook veel langer blijft hangen.

In plaats van steeds uitleggen dat iets heet is, ga samen eens dichterbij de hitte bron staan. Zo kunnen ze het voelen. Laat ze eens aan gesmolten kaarsvet voelen. Betrek ze in hun leerproces en kijk wat ze leuk vinden. Als ze het leuk vinden spreek je sneller intrinsieke motivatie aan.

Luisteren, of toch niet?

Misschien een paar leuke voorbeelden om even over na te denken:

  • Wil je dat je kind per se iemand een knuffel geeft als afscheid? Wat als later (of eerder..) iemand komt die iets anders lichamelijks vraagt wat je kindje eigenlijk niet wilt? In het eerste geval is het een onschuldige knuffel, maar wat wordt het later? Kun je jouw kind niet beter leren dat zijn of haar lichaam alleen van zichzelf is en dat hij of zij zélf moet bepalen wie er wel óf niet aan mag zitten.
  • Wil je dat je kind stopt met huilen? Wordt je er zelf helemaal gek van, of vind je het niet gepast? Je kind vragen om te stoppen met huilen (en geen alternatief bieden) daarmee leer je jouw kind zijn of haar emoties weg te stoppen. Ook al lijkt het voor jou een kleinigheidje, voor je kind is het echt. Je kunt er beter over praten en vooral troosten natuurlijk.
  • Wil je kind iets echt niet? Laat ik nogmaals voorop stellen in sommige gevallen zoals veiligheid hebben ze niets te willen. Maar wat dacht je bijvoorbeeld van het bord leeg eten? Kinderen die altijd hun bord leeg moeten eten leren niet luisteren naar een volle maag en ontwikkelen vaak sneller overgewicht.

Luister naar elkaar

Nadat de zin “Wil je eigenlijk wel dat je kind luistert” door mijn hoofd spookte volgde al gauw de conclusie. Ik wil dat we luisteren naar elkaar. Onze dochter, hoe klein ze ook is (of hoe groot inmiddels ze is natuurlijk ‘al’ 4): ze is een mens. Met eigen gevoelens en wensen. Ik vind dat ene rokje misschien heel mooi maar zij wil graag iets anders.

Daarom probeer ik haar zoveel mogelijk de natuurlijke consequenties te laten ervaren van dingen. Ik leg veel dingen aan haar uit, ook over mijn emoties, haar emoties. Ik probeer haar zoveel mogelijk de woorden te leren (vanaf jongs af aan al) zodat ze zich zo goed mogelijk kan uitdrukken. Leuk stukje over het tonen van begrip (niet alleen zeggen dat je het begrijpt maar ook laten zien)

Belangrijk is ook vooral te vragen naar wat zij willen. Luister naar je kind. Dat is vaak een van de wensen die kinderen hebben; dat ouders beter naar hen luisteren. Vraag naar wat hij of zij prettig vindt, dat kan al vrij snel nadat ze beginnen met praten. Beperk bij de hele kleintjes vooral de keuzes (2 soorten tandpasta is ingewikkeld genoeg). Misschien hebben ze wel veel eerder honger dan 18 uur wanneer jullie pas gaan eten. Kijk, luister en vraag dingen aan je kindje. Voorkom aannames.

Op die manier krijg je een veel betere band en heb je beide veel meer voor elkaar over!

Samen problemen oplossen

Ik geef haar bij zo’n beetje alles het vertrouwen om iets te proberen. Bijvoorbeeld: Als ze naar bed toe gaat vind ze het fijn om na het voorlezen zelf nog even iets te doen. Soms is dat kleuren (ja in bed), en soms is het nog een boekje lezen.

We overleggen dan samen wat wel of niet kan en bedenken eventuele oplossingen. Kleuren/tekenen in bed leek mij niet zo’n heel goed idee, maar samen hebben we goede oplossingen bedacht: op een snijplank, de stiften gelijk weer met de dop erop. En de dop aan de achterkant van de stift doen zodat hij niet kwijt raakt. En dat gaat hartstikke goed! Ze legt zelfs na meestal 10-15 minuten de spullen netjes opzij zodat ze kan slapen.

Probeer ook eens niet zo snel in te grijpen als iets niet lukt bij je kleintje. Als jij er niet bij bent kunnen ze vaak ineens heel veel meer hoor! Geef ze eens de kans en ruimte om fouten te maken. Want als er geen fouten gemaakt worden, wordt er ook niet geleerd.

Vind ik het belangrijk, of IS het belangrijk?

Om nog even af te sluiten: Sta bij dingen stil of jij het belangrijk vindt. Of dat iets belangrijk is. Dat is namelijk nogal een verschil.

  • Van kou wordt je echt niet ziek (Aldus een viroloog) Laat ze dus gerust een keer in een te korte broek of open schoenen naar school gaan. Stop dan wel even wat warmere reserve spullen in de tas voor als ze er achter komen natuurlijk 😉
  • Maar dat ene jurkje had ik speciaal voor de bruiloft gemaakt. Jammer dan. Ze wil graag vandaag iets anders aan. Dat vindt ik jammer. Maar is het nou zó belangrijk? Ik heb liever dat ze zich prettig voelt dan dat ze de hele dag loopt in iets wat ze niet leuk vindt terwijl het niet nodig is.
  • Kind heel moe? Misschien dan nu even tandenpoetsen overslaan of korter doen zodat het niet gelijk een negatieve lading krijgt. Doe je het de volgende dag een keer extra.
  • Slaan kan natuurlijk écht niet. Maar misschien is je kindje wel gewoon heel boos en verdrietig. Geef hem een alternatief waar hij mee kan werken. Slaan op een (speciaal) kussen bijvoorbeeld. Of even heel hard een rondje rennen.
  • Onze dochter heeft op het moment de tik om twee verschillende schoenen aan te doen. Eugh. Niet mijn keuze. Maar zij voelt zich er prettig bij. Ze wordt er niet om gepest, er gebeurt niets naars mee dus laat maar gaan!

Natuurlijk moet je kindje soms ook iets doen wat het niet wil (omdat jij het wél wil) zoals een fotoshoot waarin iedereen in witte kleding moet komen. Later in zijn of haar leven zal hij natuurlijk ook wel eens dingen moeten. Maar praat er dan over, leg het uit, toon begrip en kijk hoe je het het beste kan oplossen. Trek bijvoorbeeld die witte kleding pas aan vlak voor de shoot. En niet al op de weg daarnaar toe.

Bron afbeelding

3 REACTIES

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here