Angst is een vervelend ding voor je kleintje, maar ook voor jou. Alle kleintjes zijn wel eens bang ergens voor, de een is er snel over heen en de ander blijft er langer in hangen. In dit artikel neem ik je mee door verschillende soorten angst bij je kind en tips om de angst te verlichten.

Wat is angst?

Angst heeft een belangrijk nut: het zorgt er voor dat jij veilig blijft. Of in dit geval dat je kindje veilig blijft. Zou je kindje geen angst kennen dan zal hij eerder ergens vanaf springen wat echt niet kan. Of zou hij zo in het water springen terwijl hij niet kan zwemmen. Angst is dan ook iets waar je niet zonder kan.

Het is een beschermingsmechanisme. In je hoofd zit de “amygdala“, deze slaat op het moment dat je angst ervaart eigenlijk alarm. Je schiet dus in een fight of flight reactie. Vluchten of vechten dus. Jij kan dat (hopelijk) al wat meer relatieveren, maar vooral het jonge kind weet niet wat hem overkomt.

Soms staat die angst het normale leven in de weg. Zoals gaan slapen. Dan is het belangrijk dat de angst met kleine stapjes overwonnen wordt.

Algemene tips voor angst bij je kind

Hier onder ga ik nog in op specifieke angsten maar de volgende tips kun je gebruiken bij eigenlijk alle soorten angst.

  1. Neem de angst van je kindje serieus. Bloed serieus. Het is voor hen een serieuze zaak en wanneer jij er lacherig over doet of het wegwuift voelen zij zich in de steek gelaten en zal de angst alleen maar toe nemen.
  2. Praat er over met je kleintje als dat al kan. Probeer te begrijpen wat er in je kleintje om gaat en ga vooral samen zoeken naar een oplossing.
  3. Gebruik een angst niet om andere dingen gedaan te krijgen (als je je gedraagt komen er geen monsters in je kamer)!
  4. Zorg steeds voor kleine stapjes als je een angst wil overwinnen. Laat bijvoorbeeld eerst een groter licht aan en maak er steeds een kleiner lampje van. Of bij angst voor honden, probeer eerst een een kleine (rustige) hond op afstand, en laat het steeds dichterbij komen. Later kun je over gaan naar een wat grotere hond. Zo zorg je telkens voor kleine overwinningen die je kleintje meer zelfvertrouwen geven!
  5. Probeer angsten zelf niet te voeden, ben je zelf ook ergens bang voor waar je kleintje bang voor is? Laat dan iemand anders aan de slag gaan met je kindje om de angst te overwinnen. Of mooier misschien nog, ga sámen die angst overwinnen!
  6. Leg zo min mogelijk nadruk op de angst. De angst is er, en mag er zijn. Maar het hoeft niet continue over die angst te gaan!
  7. Is je kindje echt in een blinde paniek? Dan heeft het geen zin meer om door te gaan met “trainen” van de angst. Haal je kindje zo snel mogelijk uit de situatie en ga een stap of 10 terug. Maak kleine stapjes.
  8. Speel enge situaties na samen met je kindje, ter voorbereiding bijvoorbeeld op de tandarts of de dokter. Je kindje weet zo beter wat er gaat gebeuren en dat het niet eng is.
  9. Gebruik hulpboekjes voor angstige onderwerpen, er zijn vele verschillende boekjes bijvoorbeeld: (G)een spook onder mijn bedMila en de monsters of Anna in het ziekenhuis.
  10. Verder nog: Overlaad je kindje niet met geruststellingen (zo geef je eigenlijk aan dat er niets aan de hand is en neem je je kleintje niet serieus), ga niet dwingen, en je mag ook best laten zien dat jij óók wel eens ergens bang voor bent.
  11. Stel “wat” en “hoe” vragen aan je kindje als je het angstig is voor iets. Een waarom vraag is te groot en niet concreet genoeg. “Wat denk je dat er dan gebeurt?” of “Hoe kon dat gebeuren?” zijn al een stukje kleiner zodat je kindje daar beter op kan antwoorden.

Verlatingsangst

Een van de eerste angsten waar bijna ieder kindje mee te maken krijgt is een verlatingsangst. De wereld wordt ineens een stuk groter en je kleintje komt er achter dat je ook weg kan gaan. Dan is hij helemaal alleen in die grote boze wereld. Wat doe je aan deze angst bij je kind?

  1. Zorg voor duidelijke rituelen bij het afscheid, dat je kindje weet wat volgen gaat. Dit maakt het afscheid makkelijker en zo de verlatingsangst minder.
  2. Leg uit aan je kindje wat je gaat doen en dat je straks weer terug komt.
  3. Probeer de gevoelens die je kindje voelt te voorwoorden voor hem: “Ik zie dat jet het moeilijk vind dat ik even moet gaan werken omdat je dan alleen blijft he? Mama komt straks weer terug”. Op die manier leer je jouw kindje het onder woorden brengen, en je laat zien dat je hem begrijpt.
  4. Laat het afscheid, en dus de verlatingsangst niet te lang duren. Geef een knuffel, troost het kind en ga dan gewoon. Keer niet weer terug en loop gewoon door.

Peuter bang in het donker

Is je kleintje bang in het donker? Dat gebeurt vele dreumesen, peuters en vaak ook nog kleuters. In het donker kunnen ze niets meer zien en gaat hun fantasie aan. De peuters en kleuters zitten in de fase die  “magische fase” wordt genoemd. Dit is een fase waarin fantasie en werkelijkheid soms behoorlijk door elkaar kunnen lopen. Voor hun bestaat dat monster dus gewoon hartstikke echt!

  1. Gebruik de fantasie van je kind om het probleem op te lossen. Zoals bij monsters: tover ze weg, of gebruik een speciale monster spray om ze weg te jagen. Of geef ze een speciale knuffelbeer die jouw peuter kan beschermen.
  2. Laat ’s nachts een lampje aan zodat ze nog wat kunnen zien, of geef ze een zaklamp die ze kunnen gebruiken (dat laatst werkte bij onze dochter echt super, ze kan zo zelf schijnen waar ze denkt wat te horen)
  3. Praat met je kindje over waarom hij bang is, misschien heeft hij een geluid gehoord en kun jij dat makkelijk uitleggen. Wuif de angsten vooral niet weg en neem ze serieus! Hoe irrieel die angst voor jou ook lijkt, voor hen is het echt. Probeer samen een oplossing te bedenken.
  4. Het kan ook zijn dat je kindje angstig is voor het donker door bijvoorbeeld enge filmpjes op televisie of een eng voorlees verhaal. Zorg liever dat je kindje daar – zeker wanneer hij al angstig aangelegd is – niet mee in aanraking komt en helemaal niet zo vlak voor bedtijd.

Angst & Hooggevoeligheid?

Hooggevoelige kinderen kunnen een hoop oppakken wat jij als ouder misschien niet eens door hebt of bewust van bent. Collega Mascha schreef een blog over hoe je kunt herkennen of je kind hooggevoelig is.

  1. Bij (hoog)gevoelig kinderen is het nog veel belangrijker de angsten serieus te nemen en vooral te luisteren en samen een oplossing te bedenken.
  2. Hooggevoelige kinderen ervaren veel meer prikkels, zorg daarvoor dat de hoeveelheid prikkels verminderd wordt. Zorg voor veel rustig, in het programma van de dag, maar ook in de omgeving zelf.

Reële angst en faalangst

Als je kindje wat ouder wordt, en bij de oudere kleuters gaat horen, dan zul je merken dat de angsten reëler worden. Angst voor brand in huis, of angst voor iemand die overlijd. Of ze gaan nadenken over dingen die ze hebben gezien. Rond die leeftijd kan ook faalangst gaan ontstaan.

  1. Is je kindje bang voor de dood? Dat hij dood gaat, of misschien wel jullie? Neem ook die angst serieus, het is natuurlijk een reële optie. Praat er over, maar let op dat het niet altijd er over gaat, zo voed je de angst alleen maar meer. Is er recent een dierbare overleden? Misschien kunnen jullie samen een herinneringen boek maken.
  2. Is je kindje bang voor brand? Ga eens naar de open dag bij de brandweer, zo kan je kleuter zien dat een brand tijdig ondekt ook prima geblust kan worden. Ga samen eens na wat de gevaren zijn in huis en laat zien hoe ze voorkomen kunnen worden.
  3. Vermoed je faalangst? Ook dan is het belangrijk de angst niet te negeren maar te erkennen. Zorg dat je kindje taken te doen krijgt die het net kan halen, zo is het toch nog een uitdaging maar is de kans van falen nihil. Geef vooral complimenten die gericht zijn op het proces, de inzet, het werk, en niet op het resultaat. Vertel en laat zien dat fouten maken helemaal niet erg is en waarom het erbij hoort.

Wanneer om hulp vragen voor angst bij je kind?

De meeste angsten kun je gelukkig als ouder samen met je kind gaan overwinnen. Maar wanneer ga je nou precies naar een deskundige en naar wie ga je dan?

  • Denk je dat je kindje last heeft van een angsttoornis? Van een angsttoornis wordt gesproken als de angst het leven van het kind zodanig beheerst dat hun leven, of dat van hun omgeving er onder gaan lijden. Op mentaalbeter.nl is er iets meer geschreven over de kenmerken van een angsttoornis.
  • Heeft je kindje een nogal hartnekkige angst waar je graag vanaf zou willen? Een kindercoach zou kunnen helpen met tips om de angst te verminderen. Hier een overzicht van kindercoaches in Nederland.

Bron afbeelding

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here