Bij het leren van loslaten van je kinderen denk je aan schoolgaande kinderen in verschillende leeftijdscategorieën, of misschien denk je dat het echte loslaten begint in de pubertijd. Ik denk dat je vanaf dag 1 al moet beginnen met het leren je kind los te laten. (Disclaimer: Ik bedoel natuurlijk niet je baby letterlijk loslaten waardoor hij op de grond valt..)

Wat is het loslaten van je kind?

Geef hem of haar het vertrouwen dat hij het zelfstandig kan uitzoeken en leren. En lukt hem het toch niet, geef hem later nog een kans. Vaak als mensen mij bezig zien met onze dochter hoor ik dat mensen het niet gewend zijn dat een moeder haar dochter zo veel zelf laat ontdekken. Ik denk dat dat juist de kracht is van het ouderschap: Je kind het leven zelfstandig laten ontdekken. Waarbij je natuurlijk wél er voor zorgt dat je kind niet direct gevaar loopt.

Waarom al vroeg loslaten?

Zelf merk ik het nog regelmatig: legt iemand me iets uit, kan ik het zo uitvoeren maar een paar dagen (of weken) later ben ik het weer kwijt. Zoek ik het zelf uit en leer ik het op die manier dan vergaat die kennis niet zo snel. Zo gaat het ook bij kinderen: we kunnen wel 100 keer zeggen dat als je niet voorzichtig bent je het glas omgooit maar daar zal het niet minder vaak van gebeuren. Als ze het een paar keer hebben schoongemaakt samen met jou zullen ze over het algemeen (als ze niet te enthousiast zijn over oma die net binnen komt lopen natuurlijk) langzaam maar zeker steeds beter opletten. Hetzelfde gaat met dingen als fietsen, je kunt het wel uitleggen maar ze leren natuurlijk veel meer van gewoon doen!

Loslaten in de praktijk

Hier een paar voorbeelden waarin je jouw kind veilig kunt loslaten om de wereld te ontdekken:

  • Laat je kind gewoon eens met het eten spelen als hij het wilt, maak desnoods bakjes met bloem, suiker, rijst of wat je ook in huis hebt. Je kleintje wil het gewoon eens onderzoeken en proeven. Gaat vanzelf over en de tafelmanieren volgen vanzelf wanneer jullie het goede voorbeeld geven. En bij de kleineren kun je misschien ook denken aan de Rapley methode om zo ook je kindje te laten eten.
  • Als je hem nog niet hebt gehad: ‘Ikke doen!’. Neem eens de tijd om je kind iets zelf te laten doen. Help hem alleen met aankleden als hij er om vraagt, dan de wekker maar een half uurtje eerder. Laat haar gewoon eens helpen met spullen pakken in de supermarkt. En voor de kleineren: geef hem eens het vertrouwen om zélf het speeltje te pakken voordat jij hem (goed bedoelt) al snel aan geeft.
  • Denk ook eens bij zelf doen aan het leren oplossen van een ruzie, natuurlijk kun je als scheidsrechter er tussen springen, maar ze kunnen ook (onder jouw begeleiding in sommige gevallen) leren om er samen uit te komen.
  • Bij de kleintjes die pas net de wereld gaan ontdekken: Zorg dat alle gevaarlijke dingen uit de buurt zijn (200x nee zeggen op een dag heeft écht geen zin, zeker niet op deze leeftijd). En laat ze de rest ontdekken. Is het nu echt zo erg als ze de knoppen op de radio indrukken? Zet je hem vanavond toch weer goed? Als ze er een paar keer aan gezeten hebben is het vaak niet meer zo interessant en zullen ze het links laten liggen.
  • Willen ze ergens op klimmen, maar lukt het niet helemaal? Laat ze eerst even gaan, van een beetje frustratie leren ze een hele hoop: leren lopen kan je ook echt niet voor ze doen. En nu vallen ze nog lekker zacht op hun billen met die luier erom.
    Gewoon laten gaan en eventueel dingen stimuleren waarvan je weet dat hij het nét zou kunnen.
  • Heel vaak zullen wij als iemand naar ons toe komt met woede of verdriet het willen oplossen voor die persoon. Zo ook voor onze kinderen, hoe klein of hoe groot ze ook zijn. De grap is dat je het helemaal niet moet willen oplossen. Dat willen zij ook niet. Leer ze hun gevoelens te accepteren, wordt samen verdrietig of boos. Of blij natuurlijk.
  • Voor de kleinsten is het erg fijn om het gevoel ook te benoemen : “Jij bent erg boos omdat je géén koekje meer mag.” of “Ik zie dat je erg verdrietig bent omdat je jouw beer kwijt bent.”. Door er verder niets mee te doen, niet te veroordelen, niet te willen oplossen, niet te willen verbergen kunnen ze leren hun gevoelens te accepteren en is het gevoel vaak zo als sneeuw voor de zon verdwenen.
    Ook dit is een vorm van leren loslaten, en ik denk ook één van de belangrijkste waar ze later veel profijt van krijgen.

Omdenken, is het wel een probleem?

Recentelijk las ik het boek ‘Lastige kinderen? Heb jij even geluk!’ die heel mooi bij het loslaten aansluit. Hij trekt het nog een stap verder: stop met opvoeden. Zorg alleen nog maar voor je kind, dat opvoeden is helemaal niet nodig. Ze luisteren toch niet naar wat je zegt en kopiëren uiteindelijk gewoon jouw gedrag.

Als we het voorbeeld terughalen over het glas: je kunt er elke keer ‘ruzie’ over maken, of gewoon niet te veel aandacht aan besteden en samen op ruimen. Wat nou als beide aanpakken er voor zorgen dat het op exact het zelfde moment stopt? Een beetje het zelfde als met leren lopen, je kunt ze helpen en stimuleren, maar ze gaan pas lopen op hún moment.

En in de categorie ‘omdenken’: als je nou gewoon eens de glazen wat meer uit de buurt zet, of een pakje of een beker pakt zodat de ‘schade’ minder erg is?

In het boek behandeld hij steeds 4 vragen:

  1. Wat is het probleem?
  2. Is het echt een probleem?
  3. Ben jij het probleem?
  4. Is het probleem de bedoeling?

Het grootste deel van de problemen blijkt helemaal geen écht probleem te zijn, en veel gevallen zijn we zelf het probleem (we vinden het vervelend om voor de 100ste keer de vloer schoon te moeten maken….).

Voorbeelden van ‘problemen’

Is je dochter steeds vervelender aan tafel? Misschien ben jij steeds strenger! Komt je zoontje steeds vaker uit bed? Misschien ga jij steeds langer voor hem zingen! Houdt je dochter meer en meer dingen geheim? Misschien bemoei je je steeds meer met haar!

Ik ben er net zoals Berthold van overtuigd dat veel dingen geen probleem hoeven te zijn, en dat we vaak zelf (onbewust) een probleem ervan maken. Met alle goede bedoelingen overigens. Je kind zal niet expres weigeren te eten nadat jij je enorm hebt uitgesloofd.

Hij gebruikt in zijn boek ook verschillende strategieën waarvan ik er een aantal wil noemen:

  • Accepteren: Soms moet je dingen gewoon accepteren, en doe er wat mee in plaats van het als een probleem te zien, gebruik het in je voordeel. Autistische mensen kunnen heel goed en lang concentreren op één opdracht. Gebruik dat!
  • Rol verwisselen: Kopieer het gedrag en versterk het. Door te spiegelen kunnen ook kinderen ineens zien hoe bizar hun gedrag is. Je kent vast die reclame van die moeder die ook gaat liggen gillen en huilen op de vloer van de supermarkt. Succes verzekerd. Vraag ook eens aan je kind hoe zij het zouden oplossen als je papa of mama waren, vaak komen dan de mooiste ‘oplossingen’ aan bod.
  • Collaboreren: Wat de vijand wil wil jij ook. Zorg dus dat je overeenkomsten vind en benadruk het gemeenschappelijk belang.

Vooral de voorbeelden die Berthold geeft in het boek vind ik vaak briljant, en achteraf zó logisch:

  • Stel je voor: Kerstbrunch bij oma, jij hebt geweldige kleren gekocht voor je kind… en hij wil zijn joggingbroek aan! Kun je daar een uur lang discussie over voeren? Zeker weten! Hij moet dat toch zeker aan want jij bent de baas. Wat leert je kind? Jij bent de baas, het zal moeten doen wat jij zegt. Welk argument het kind ook heeft doet er niet toe, met andere woorden het wordt niet gerespecteerd. Is het nou echt zo erg in een joggingbroek? Je kind blijft toch warm, en hoeft niet al een verkleedde aap te worden tentoongesteld.
    Jammer voor mama? Ja, zeker. Onoverkomelijk? Echt niet!

  • Een leraar die een complexe stof moet uitleggen aan studenten, maar allemaal halen ze lage cijfers. Reactie van de school? Op cursus! Achteraf? De leraar legde alles zo helder en duidelijk uit dat de studenten het zo onderschatten dat ze niet meer zelf actief aan de slag gingen met de stof. Oplossing? De leraar doet minder zijn ‘best’ in de klas en ineens haalt iedereen goede cijfers.

Bestel zelf ook ‘Lastige kinderen? Heb jij even geluk!’.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here