Vaak al gauw als ik zeg dat ik mijn dochter zelf dingen wil laten leren en ervaren en zo veel mogelijk vrij laat om te ontdekken, en geen straffen geef, zijn mensen bang dat het zo’n ongeleid projectiel wordt wat zich nergens kan gedragen. Niets is minder waar, je kunt ook op een positieve en empathische manier grenzen stellen en zo jouw kind leren hoe het zich hoort te gedragen. Maar hoe doe je dat nou?

Waarom positief opvoeden?

Vaak wanneer kinderen zich niet gedragen zit er een gevoel achter: ze voelen zich ongelukkig om iets, of krijgen niet genoeg aandacht van ons. Wanneer we ze vervolgens straffen kan het zo maar zijn dat ze die gevoelens niet meer durven voelen, en weg stoppen. Onderzoek heeft aangetoond dat kinderen het beste leren wanneer er naar ze geluisterd wordt en gewaardeerd worden, klinkt logisch toch?

Hoe doe je dat nou, positief ‘straffen’?

Als een kind zich misdraagt kunnen daar over het algemeen een paar redenen voor zijn:

  1. Hij (of zij) weet niet wat er van hem verwacht wordt.
  2. Hij weet wat er van hem verwacht wordt maar kan zich niet inhouden.
  3. Hij weet wat er van hem verwacht wordt maar het maakt hem geen bal uit.

Onwetendheid

Bij scenario 1 is het vrij duidelijk wat je moet doen: Leer het hem, leg het hem uit wat er van hem verwacht wordt. Wat voor ons logisch is, is een kind zich misschien nog helemaal niet bewust van. Vertel je kind dat je even zijn neus gaat snuiten omdat het anders vast gaat plakken en misschien wel pijn gaat doen. En probeer dat dan ook elke keer te herhalen. Ik betrap mezelf er ook nog regelmatig op dat ik even gauw dr kleren aantrek zonder het te melden van te voren. Niet zo handig, en dat is dus vragen om discussie.

Geen controle

Zelfs de meeste volwassenen zijn nog erg slecht in zelf discipline (ah, screw it, ik neem dat chocolaatje gewoon. Oh en die ook wel, en die.). Neem het je kind dan ook niet kwalijk wanneer hij weet dat iets niet mag, en het tóch doet. Hoe kun je nou zelf discipline stimuleren? Het erkennen van het gevoel is een belangrijk onderdeel: “Je wilt nu heel graag een snoepje (en je vindt het erg jammer dat het nu niet kan), maar als je nu snoepjes eet heb je geen ruimte meer voor je avond eten.” Probeer je kind ook zo veel mogelijk bij dingen te betrekken en (beperkte) keuzes te bieden, daardoor leren ze ook zelfstandiger functioneren.

Geen zin in

Als dit het geval is zit er vaak een groter probleem achter: kinderen zullen normaal gesproken juist willen helpen en leren. Als ze daar geen zin in hebben is er een probleem met de relatie(s). Probeer dan dus meer connectie te vinden met je kind. Door meer dingen samen, praat meer, knuffel meer, kortom besteed meer (volledige) aandacht.

Praktische tips om positief grenzen te stellen

  1. Probeer niet te veel grenzen te willen stellen, en wees je er bewust van vóór je nee zegt. Wat voor mij de lijn is? Veiligheid, als de veiligheid serieus in het geding komt is dat voor mij een duidelijke grens.
  2. Bekijk het vooral uit de ogen van je kind, wees je er bewust van hoe zij er naar zouden kunnen kijken. Wat ze misschien wel of niet snappen. Zo kwam onze dochter steeds eerder uit bed, logisch het werd eerder licht buiten. Dus zijn we naar een oplossing opzoek gegaan zodat ze weet wanneer ze uit bed mag komen (slaaptrainer in ons geval). “Probleem” opgelost!
  3. Gaat het grenzen stellen vaak niet goed, en neemt je kind niets van je aan? Neem dan eens een stap terug en kijk eens naar jullie relatie. Misschien hebben jullie wel te weinig écht contact. Positive parenting heeft als basis een sterke relatie met veel respect en vertrouwen. Zonder die basis zal het je niet (altijd) op een positieve manier lukken.
  4. Wees je bewust van ooghoogte en oogcontact. Als je op gelijke hoogte zit wanneer je met iemand praat voelt die zich eerder gelijkwaardig waardoor er een wederzijds respect kan zijn. Zeg je (of schreeuw) je het van boven kan dat erg dominant over komen. Zorg ook voor oogcontact zodat je weet dat je kindje luistert.
  5. Zorg altijd voor een connectie, zoals in ieder geval oogcontact, maar denk ook aan een hand op zijn of haar schouder of bijvoorbeeld op tillen. Door de connectie (en de goede relatie) zal je kind minder defensief zijn.
  6. Probeer de emotie of het probleem kort onder woorden te brengen, en daarna een alternatief uit te leggen. Dus wat ze wél mogen doen. (Zie de voorbeelden hier onder om te zien wat ik bedoel). Dit heeft veel meer effect dan alleen aangeven wat niet mag (denk maar eens niet aan dat roze olifantje… ;)).
  7. Ook een goede tactiek: de aandacht verplaatsen naar heel iets anders. Ik merk dat dat vooral bij onze op dit moment ruim 2 jarige dochter echt heel handig werkt. Het hoeft niet persee gerelateerd te zijn, maar kan zeker bij kleine kinderen soms heel iets anders zijn waardoor hun aandacht weg is van het ‘probleem’.
  8. En last but not least, herhalen herhalen herhalen, consequent zijn. Dit is erg belangrijk. Verwacht ook niet dat iets na 1 keer uitleggen niet meer gebeurt. Ze hebben nog niet genoeg discipline, of zijn gewoon even met hun hoofd heel ergens anders. Je gaat er écht de vruchten van plukken, maar in sommige gevallen misschien niet direct, maar de aanhouder wint absoluut.

Nog wat praktijkvoorbeelden

Wat kun je nou in de praktijk tegen komen en hoe zou je dat kunnen doen op een positieve manier? Zelf vind ik het altijd prettig als er ook wat voorbeelden bij staan, dus bij deze!

  • “Je bent héél erg boos, maar we gaan niet bijten dat doet pijn. Je mag woorden gebruiken om te vertellen wat je vervelend vindt!”
  • “Je wilt echt graag met het speeltje van Tim spelen, als Tim er mee klaar is ben jij aan de beurt, jij mag nu wel even met deze of deze spelen.”
  • “Je vindt deze tandpasta echt niet lekker he? We gaan morgen in de supermarkt een nieuwe voor je kopen, gaan we nu voor de laatste keer met deze nog even tandenpoetsen.”
  • “Je wilt heel graag wegrennen om te spelen, maar dat is gevaarlijk hier ik kan je kwijt raken! Geef me maar heel even je handje dan kan je goed bij mij blijven.” (Eventueel: je mag na x stappen/minuten weer zelf lopen)

Wat uitgebreidere voorbeelden voor specifieke situaties:

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here