Er zijn veel verschillende mensen, en iedereen heeft zo zijn eigen opvoedingsstijl. Maar wat voor soorten opvoedingsstijlen zijn er, en welke past dan bij jou?
Vaak begin je de opvoeding bij jouw kind met wat je kent, wat je hebt gezien van je ouders, in je omgeving of misschien wel op TV (wie kent Supernanny Jo Frost niet?). Hopelijk probeer jij net als ik wat bewuster bezig te zijn met de opvoeding, alle informatie is nu veel makkelijker verkrijgbaar dan vroeger, dus waarom niet?

Welke opvoedingsstijlen zijn er?

Omdat er zoveel verschillende stromingen zijn is het lastig om het echt samen te vatten. De grote lijnen passen echter binnen onderstaande afbeelding:

opvoedingsstijlen-overzicht

Voorbeeld scenario

Je kind is druk aan het spelen en wil iets pakken wat aan de andere kant van de tafel ligt. In de snelheid gooit je kind het glas drinken om wat er vlak voor staat.

  • Autoritaire reactie: Het kind had het toch kunnen zien? Onacceptabel, kind krijgt straf, of wordt misschien wel geslagen (corrigerende tik). Geen warmte, communicatie en veel controle.
  • Democratische reactie: Er wordt gesproken over wat er gebeurt is, wat er verkeerd ging en waarom. In sommige gevallen wordt in deze stijl gewerkt met ‘time-outs’ (bekend van Supernanny Jo Frost) of met positieve discipline.
  • Verwaarlozende reactie: Er wordt geen aandacht geschonken aan het kind en de actie. Misschien wordt het wel helemaal genegeerd.
  • Permissieve reactie: Het maakt niets uit dat het is gebeurt, mama maakt het wel schoon. Vaak zal de ouder wel nog er over praten maar meer in de trant van ‘Oh jeetje om gevallen, ach geeft niet kind!”

Laat ik op voorhand wel zeggen dat er geen fout of goed is. Hoe je jouw kind opvoed hangt af van jou, je partner maar ook je kind. En misschien in sommige gevallen doe je het samen met de opa’s en of oma’s. Zo extreem als in de voorbeeld reacties zal het er feitelijk gezien niet altijd aan toe gaan, en je bevind je ook niet altijd in het zelfde deel van de grafiek.

Vaak zul je zien dat je een beetje heen en weer schommelt tussen de opvoedstijlen. Ook afhankelijk van je eigen gemoedstoestand (ben je moe, zul je waarschijnlijk sneller toegeeflijk zijn).

Niet alleen de soort opvoeding heeft invloed op jouw kind maar natuurlijk ook de cultuur en de omgeving van het kind, de effecten van de verschillende opvoedstijlen zijn dan ook geen bewezen feiten maar zijn wel vaak voorkomend.

Autoritaire opvoeding

“These parents are obedience- and status-oriented, and expect their orders to be obeyed without explanation.”
Psycholoog Diana Baumrind

Bij een autoritaire opvoeding hechten de ouders veel waarde aan strenge regels, en verwachten ze dat het kind hen onvoorwaardelijk volgt.

Kenmerken autoritaire opvoeding

  • Strenge regels en hoge verwachtingen
  • Straffen worden gegeven zonder (veel) uitleg
  • Kinderen krijgen vaak géén keuzes.

Mogelijke effectten autoritaire opvoeding

Kinderen uit een autoriaire opvoeding reageren er heel verschillend op, sommigen vinden het juist fijn en zullen altijd braaf achter de ouder (of andere leider) aan lopen. Andere worden er juist enorm losbandig van wanneer de ouder de macht (zoals het forceren van een straf of iets dergelijks) begint te verliezen. Er is vaak geen of weinig communicatie dus het kind zal vaak ook niet goed emoties kunnen voelen en heftige dingen kunnen verwerken.

De kinderen hebben vaak ook minder zelfvertrouwen, en hebben soms ook moeite met sociaal gedrag.

Democratische opvoeding

“These parents monitor and impart clear standards for their children’s conduct. They are assertive, but not intrusive and restrictive. Their disciplinary methods are supportive, rather than punitive. They want their children to be assertive as well as socially responsible, and self-regulated as well as cooperative.”

Psycholoog Diana Baumrind

Bij deze soort van opvoeding zorgen de ouders voor regels en grenzen. Deze geven alleen wel de ruimte aan de kinderen om dingen democratisch te beslissen. De kinderen krijgen meer keuzes en worden ook gestimuleerd om zelf de goede keuzes te maken. De ouders zijn veel meer ondersteunend, en zullen sneller dingen vergeven in tegenstelling tot autoritaire ouders.

Kenmerken democratische opvoeding

  • Er zijn duidelijke grenzen en regels welke (zoveel mogelijk) consequent worden nageleefd.
  • Er wordt geluisterd naar de kinderen en grenzen, regels en verwachtingen indien nodig aangepast.
  • Er is veel communicatie en warmte.
  • Er worden in sommige gevallen wel straffen uit gedeeld, wel met uitleg. Bijvoorbeeld de bekende “Time-out” van Supernanny Jo Frost.

Positieve opvoeding

De laatste tijd kom ik veel tegen over een soort opvoeding wat ook onder de democratisch opvoeding past: een positieve opvoeding. De gedachte is hier achter om je kind zoveel mogelijk positief te stimuleren en proberen je kind te begrijpen.

Een time-out is in deze vorm van opvoeding bijvoorbeeld juist uit den boze: een kind doet iets wat het niet mag zit met enorme boze en frustratie gevoelens en wordt vervolgens weggestuurd afgesloten. Gevolg: het kind leert niet omgaan met de emoties.

Hier vind je wat meer informatie over ‘Positive parenting”:

Mogelijke effectten democratische opvoeding

Wanneer je werkt met een democratische opvoeding leer je jouw kind de juiste keuzes te maken. Op die manier is het later ook makkelijker voor je kind om de juiste keuzes te blijven maken, vooral wanneer jij ooit eens wegvalt (al hopen we natuurlijk allemaal dat je nog erg lang van je kinderen, kleinkinderen en misschien nog wel achterkleinkinderen kunt genieten).

Als je in de opvoeding ook bewust bezig met met de emoties, benoemen én voelen ervan zal je kind ook meer in balans zijn dan in de andere opvoedingsstijlen.

Toegeeflijke (permissieve) opvoeding

“These parents are more responsive than they are demanding. They are nontraditional and lenient, do not require mature behavior, allow considerable self-regulation, and avoid confrontation”

Psycholoog Diana Baumrind

De ouders welke een toegeeflijke opvoeding geven zullen weinig regels en verwachtingen hebben. Ze gaan ook vaak confrontaties uit de weg: wanneer het kind iets wil en zij zeggen eerst nee zullen ze sneller toch toegeven.

Kenmerken toegeeflijke opvoeding

  • (Bijna) geen regels of grenzen.
  • Geen consequenties of andere vorm van discipline.
  • Er is veel aandacht en liefde voor de kinderen.
  • De ouders zijn vaak meer een vriend of vriendin van hun kind dan ouders.

Mogelijke effectten toegeeflijke opvoeding

Jouw kind zal weinig (zelf) discipline aanleren, en misschien juist ook wel weinig zelfvertrouwen krijgen omdat er juist géén grenzen worden aangegeven. Sommige kinderen ontwikkelen niet het sociale deel omdat ze nooit leren om iets netjes te vragen of iets aardigs te doen.

Waarom is het belangrijk het verschil te weten tussen de verschillende opvoedingsstijlen?

Het belangrijkste is dat je er bewust mee bezig bent. Door de kenmerken en de mogelijke effecten naast elkaar te zetten ben je als het goed is er al bewuster van.

De mogelijke effecten zijn gebaseerd op correlatie onderzoek, waardoor er makkelijk relaties kunnen worden gevonden tussen variabelen maar er kunnen niet absolute oorzaken en gevolgen door worden aangetoond. Dit omdat de opvoedstijl natuurlijk niet het enige is wat invloed heeft op jouw kind, maar ook de cultuur en zijn omgeving.

 

2 REACTIES

  1. De site staat vil taalfouten. Niet alleen de d’s en de t’s. Maar ook gewoon foutief geschreven woorden. Dit heeft tot gevolg dat ik de inhoud van de site niet serieus neem omdat de schrijver van de inhoud kennelijk geen opleiding heeft gehad.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here